دواتگری از کهن‌ترین صنایع دستی بشر بوده است. شاید به جرأت بتوان گفت از زمانی که بشر پا بر کره خاکی گذاشت و از آن هنگام که فلز را کشف نمود شروع به ساخت وسایل گوناگون از فلز کرد و این خود آغازی بود بر هنر صنعت دواتگری.
دواتگری هنر ساخت ظروف و وسایل فلزی با فلزاتی از قبیل مس، برنج، نقره، طلا، ورشو، ... با استفاده از چکش کاری است. استادگران دواتگر در این روش با ضربه های دقیق و سنجیده ی چکش، ابتدا ورق فلز را خم نموده، سپس با اضافه کردن دسته و کفه، و تثبیت آنها توسط جوشکاری یا لحیم کاری، شکل نهایی ظرف را پدید می آورند. مهارت استادکار در آنجاست که در پایان کار، اولاً ظرف سوراخ نشده باشد، ثانیاً ضخامت بدنه ظرف یکسان باشد.
این هنر- صنعت، در قدیم در اکثر مناطق ایران رواج داشته، ولی در حال حاضر در شهرهایی مانند تهران، اصفهان، شیراز، تبریز و اراک رونق دارد.

عکاس: ؟؟


 

سماورسازی یکی از صنعت‌های بومی آذربایجان به شمار می‌رود. اکنون نیز افزایش گرایش مردم به خرید سماور‌های زغالی باعث رونق این صنعت و هنر شده است.
 تبریز یکی از قطب‌های سماورسازی کشور به شمار می‌رود که انواع سماور‌ها را تولید و روانه بازار‌های داخلی و خارجی می‌کند.
سماور یک عبارت روسی به معنی «خود جوش» است. وسیله‌ای معمولاً فلزی است که برای آماده کردن چای به منظور نوشیدن بکار می‌رود. این ظرف دارای یک مخزن آب است که برای آماده کردن چای و موارد دیگر همواره در حال جوشیدن نگهداشته می‌شود.این وسیله مفید نخستین بار در دوره صفویه از روسیه وارد ایران شد.
نقل است که بعدها امیر کبیر صنعتگران ایرانی را به ساخت سماور تشویق کرد و در اواخر دوره ناصرالدین شاه قاجار که نوشیدن چای عمومی شده بود صنعت سماور سازی در شهرها و روستاها و در میان عشایر رونق گرفت. تبریز بدلیل اهمیت اقتصادی در دوران قاجار و البته نزدیکی به روسیه در طول سالها از روس ها سماور سازی آموخته بودند این صنعت رونق فراوانی داشته و تا به امروز سماور سازی در تبریز زنده مانده است.

عکس: سید علیرضا عالی


هنر دست زیبای سفالگری، کوزه کنان شبستر
عکس:  جواد محمدی


 


زیبایی های آذربایجان