آذربایجان

 

سیزدهمین روز فروردین ماه روز پایان جشن های نوروزی است. در این روز مردم آذربایجان شرقی بنا بر یک سنت قدیمی از خانه ها بیرون و به دشت و صحرا و باغ و کوهپایه ها می روند تا آخرین روز عید را در دامن طبیعت و در کنار رودخانه ها و چشمه ها و پای کوهها به شادی و شادکامی بگذارند. عقیده به نحس و نامیمونی این روز در میان برخی از مردم آذربایجان شرقی نیز رواج دارد و عده ای بر پایه همین عقیده بر خود واجب می دانند که از خانه و کاشانه بیرون روند و نحسی آنرا بدر کنند.

از صبح زود سیزده هر چند خانواده نزدیک و خویشاوند با هم شیرینی و آجیل باقیمانده از عید را با خوراک آماده، سماور، قند، چای، قلیان، تنباکو، تنبک و ساز و دایره، طناب بازی و توپ با خود برمی دارند و با ماشین و هر وسیله که در دسترس باشد به خارج از شهر و روستا می روند. در بیرون از شهر خانواده ها گروه گروه در کنار آب و سبزه یا زیر درختان بساط خود را پهن می کنند و اجاق و آتش را روشن می کنند. پسر بچه ها و دختر بچه ها به انجام بازی های محلی مشغول می شوند.

 بزرگسالان هم هر یک به گونه ای خود را سرگرم می کنند. نزدیکی های غروب قبل از نرک تفرجگاه هر خانواده سبزه ای را که پیش از نوروز به نشانه برکت و فراوانی سبز کرده را در آب می اندازند و دختران سنگ به آب می اندازند و یا به سبزه ها گره می زنند و با این کار امید می بندند که سال آینده در خانه بخت باشند. در تبریز تفرجگاه ائل گلی، کوه عینالی، اطراف بابا باغی در میانه حاشیه رودخانه قیزیل اوزن، در جلفا حاشیه های ارس و کلیسای سنت استپانوس و در مراغه اطراف صوفی چای و ... از جمله مکانهایی هستند مه در سیزده بدر مردم به آنجا می روند.

 

(برگرفته از گزارش مردم نگاری -آیین های نوروزی در آذربایجان شرقی/ علی فلسفی میاب ، مریم ابوالفتحی )

این حمام در مراغه، خیابان بهشتی، میدان تره بار قدیم واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۱ مرداد ۱۳۸۴ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
موقعیت فعلی اثر:
این بنا در داخل بافت قدیم مراغه، خیابان شهید بهشتی، میدان تره بار قدیم(بازار سیگار یا سیغار بازاری) روبروی سرای خواجه ملکم و به فاصله کمی از مسجد ملامعزالدین قرار دارد.
تاریخچه و وجه تسمیه اثر:
این حمام به اسم خواجه نصیر طوسی ساخته شده است، و به فاصله نزدیکی از مسجد ملا معزالدین قرار گرفته است برخی این حمام را مربوط به دوره ایلخانی می دانند ولی با توجه به فرم ساخت و شواهد معماری مربوط به دوره صفوی می باشد.
ویژگی اثر:
حمام خواجه نصیر مراغه مانند اکثر حمام های منطقه در زیرزمین به دلیل جلوگیری از هدررفت حرارت ساخته شده و طاقهای گنبدی و قوسهای متعددی دارد. مصالح آن عمدتا آجر و سنگ به همراه ملات آهک و بعضا ساروج است که در این اواخر با توسعه و پیشرفت بهداشت، خزینه تبدیل به دوش و نمره شده و دیوارها با کاشی پوشش داده شده اند.

Saturday, 13 June 2026
شنبه, ۲۳ خرداد ۱۴۰۵
......................
فرازی از گات ها: هات 49 بند 1 - ای مزدای پاک بی همتا ، بــِندو بزرگترین سد راه من است و همیشه با گمراه کردن مردم احساس خرسندی می کند. ای بخشنده ی مهربان به سوی من آی و مرا توانایی بخش تا در پرتو منش پاک بر او دست یافته و او را از گمراهی رهایی بخشم و از پاداش نیک برخوردار گردم.