این کلیسا در ۲۲ کیلومتری غرب جلفا قرار دارد. بنای این کلیسا در سال ۱۵۱۸ میلادی زمانی که ارامنه در این منطقه (دره شام) سکونت داشتند، ساخته شده است.
معماری کلیسا تلفیقی از معماری ایرانی و ارمنی است. این بنای تاریخی در روستای دره شام، حاشیه رود ارس قرار گرفته است.
کلیسای مریم مقدس (ننه مریم) در 20 کیلومتری غرب جلفا واقع شده است. تاریخ ساخت آن به 1518 میلادی برمی گردد و بنای کلیسا پلان مستطیلی شکلی دارد که چهار ستون سنگی مربع شکل در وسط پلان واقع شده است.
گنبد کلیسا آجری و 12 نورگیر دارد. کلیسای مریم مقدس دره شام در سال 2008 تحت مجموعه کلیسای سنت استپانوس در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت.
عکس: مهتاب خدیر



عکس: فاطمه بانک

عکس: ثریا شکیبایی

عکس: بیوک راعی

عکس: بیوک راعی

عکس: بیوک راعی

بدون ديدگاه کلیسای موجومبار یا سنت هریپ سیمه در دره سرسبز ساریچای، در حدود ۳۵ کیلومتری شمال تبریز و حدود ۳۹ کیلومتری مرند در آبادی موجومبار که تابع منطقه رودقات شهر صوفیان است قرار دارد. به عبارت دقیقتر در گذرگاه راه تبریز به مرند، در حدود سی کیلومتری تبریز، راه آسفالتهای وجود دارد که به طرف شمال کشیده شده و راهی خاکی از آن جدا میشود که پس از گذشتن از میان دشت و تپه ماهورها به روستای کهنسال و تاریخی موجومبار میپیوندد.
روستای موجومبار تا اندازهای ویران و فراموش شده است، کلیسای دیدنی هریپسیمه به این آبادی ارزش و اعتباری ویژه بخشیده است. خانههای روستا بر فراز تپه، بر روی هم و به گونهی پلکانی و از مصالحی چون خشت، گِل و سنگ لاشه ساخته شدهاند. ساختمان کلیسا نسبت به جای خانهها در پایینترین سطح ساخته شده و از نظر اندازه، در سنجش با آنها، ساختمانی بزرگ و باشکوه به نظر میرسد. کلیسای هریپسیمه از گذشتههای دور تاکنون به سنت هریپسیمه مقدس، سورپ هریپسیمه، موژومبار و موجومبار نامور بوده است.
ساختمان کلیسا نسبت به جای خانهها در پایینترین سطح ساخته شده و از نظر اندازه، در سنجش با آنها، ساختمانی بزرگ و باشکوه به نظر میرسد.
کلیسای هریپسیمه از گذشتههای دور تاکنون به سنت هریپسیمه مقدس، سورپ هریپسیمه، موژومبار و موجومبار نامور بوده است. نام این کلیسا شاید از نام هریپسیمه، دختر آشوت باگرادونی، پادشاه ارمنستان گرفته شده است که در ۸۷۵ م به درخواست زاکاریا زاگستی، جاثلیق ارمنیها، امیران ارمنی او را به پادشاهی ارمنستان برگزیدند.
این اثر تاریخی در مورخه ۱ فروردین ۱۳۴۷ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست.
عکس: علی منافپور

عکس:جلال سجودی

عکس: صادق قاضی
