ماراسپندان یا مهر اسپندان نام موبد موبدان در دوره شاهنشاهی شاپور دوم ساسانی است كه به فرزند كم سن خود چنین پند میدهد . پس تو ای پور ایرانی از این پس برای فرزند خود چنین كن كه نیاكان ات چنین كردند:

این پیداست كه آذرباد را فرزند تنی زاد نبود و از آن پس ابستان به یزدان كرد ، دیر نه آمد كه آذرباد را فرزندی بود ، پس از برای درست خیمی زردشت سپنتمان او را زردشت نام نهاد و گفت كه بر خیز پسر من تا تو را فرهنگ بر آموزم :پسر من كرفه اندیش باشد نه گناه اندیش ، چه مردم تا جاویدان زنده نیستند ، چه چیز از مینو بایسته تر است ؟

 

 پندنامه آدرباد ماراسپند موبد موبدان زمان ساسانیان (شاپور دوم ساسانی)

 

  • 1- ای پسر من نیکوکار باش نه بدکار زیرا زندگانی انسان جاودان نیست و هیچ چیز از کردار نیک لازم تر نمی باشد.
  • 2- آنچه را گذشته است فراموش کن و به آنچه نرسیده رنج و اندوه مبر.
  • 3- به سرپرست (رئیس) و سردار خود گستاخ مباش و در خدمت استوار بایست ، آنچه بر خود نیک ندانی به دیگرام نیک مشمار. با سرپرستان (روسا) و دوستان به یگانگی رفتار کن.
  • 4- خود را به بندگی کسی مسپار.
  • 5- هرکس با تو کینه ورزد و خشم گیرد از او کناره جو.
  • 6- همیشه و هر جا امید (توکل) به خدا داشته باش و دوستی با کسی کن که به تو بیشتر سود رساند.
  • 7- به فرمان یزدان و امشاسپندان رفتار و کوشش نما.
  • 8- هر چه شنوی به عجله و بیهوده مگوی.
  • 9- زن و فرزند خود را از تحصیل علم باز مدار تا غم و اندوه به تو نرسد و پشیمان نشوی.
  • 10- بیهوده مخند.
  • 11- قبل از جواب دادن تفکر کن.
  • 12- هیچکس را تمسخر مکن.
  • 13- با مرد بدکار همراز مشو.
  • 14- با مرد خشمگین همراه مشو.
  • 15- با فرومایه مشورت مکن.
  • 16- با مست هم خوراک مشو.
  • 17- از پست فطرت و بد اصل قرض مگیر و مده زیرا بهره (نزول) زیاد باید داد و همواره به در خانه تو بایستند و کسان بگمارند و این برای تو زیان بزرگی خواهد بود.
  • 18- مرد بد چشم را به معاونت خود قبول مکن.
  • 19- به مرد حسود مال خود نشان مده.
  • 20- از پادشاهان فرمان ناحق مخواه.
  • 21- از مرد سخن چین و دروغگو سخن مشنو.
  • 22- در مجازات مردم کینه مورز.
  • 23- در گذرگاه های همگانی مجادله مکن.
  • 24- با مرد بسیار دارا هم خوراک مشو.
  • 25- رادمرد را مزن.
  • 26- برای جاه و مقام مجادله مکن.
  • 27- با مرد پاک نظر، کارآگاه، هوشیار و نیکخو مشورت و دوستی کن.
  • 28- در جنگ اگر مسئولیتی مهم بر عهده توست بسیار بترس.
  • 29- از مرد قوی و دارا و کینه ورز دور باش.
  • 30- با مرد ادیب دشمن مباش.
  • 31- با مرد نادان راز خود مگوی.
  • 32- حضور دانشمندان را گرامی دار و از ایشان پرسش کن و پاسخ بشنو.
  • 33- به هیچکس دروغ مگوی.
  • 34- از بی شرم مال مگیر.
  • 35- به نزد بدکار چیزی گرو مگذار.
  • 36- نه به راست و نه به دروغ هرگز سوگند مخور.
  • 37- چون خواهی اروسی (زناشویی) کنی اول مال فراهم کن.
  • 38- خود را برای خود زن انتخاب کن.
  • 39- تا توانی مردم را به زبان میازار.
  • 40- اگر در پی مال و دارایی هستی اول خانه (زمین) و آب بخر زیرا اگر بازدهی ندهد اصل آن باقی است.
  • 41- به زیان و دشمنی کسی خرسند و دلخوش مشو.
  • 42- تا حدی که می توانی از مال خود داد و دهش نما.
  • 43- کسی را فریب مده تا دردمند نشوی.
  • 44- پیشوای نیک را گرامی دار و سخنش را بپذیر.
  • 45- جز از خویشان و دوستان چیزی از کسی وام مگیر.
  • 46- دختر شرمگین را دوست بدار و او را به مرد هوشیار و دانایی به همسری بده زیرا مرد دانا و هوشیار مانند زمین نیکی است که چون تخم در آن بکارند حاصل نیک و فراوان از آن به عمل آید.
  • 47- سخن را آشکار بیان کن.
  • 48- بدون اندیشه سخن مگوی.
  • 49- برخلاف قانون به کسی وام مده.
  • 50- با زن فرزانه و شرمگین اروسی (زناشویی) کن و او را دوست بدار.
  • 51- مردی را به دامادی خود برگزین که نیکخو و درست و دانا باشد ، اگر بسیار تهیدست است بسیار بد نیست ، مال و دارایی از یزدان برسد.
  • 52- مرد تهیدست و بینوا را تمسخر مکن شاید تو نیز بینوا شوی.
  • 53- اگر تو را فرزندی باشد به مدرسه بفرست و به تحصیل علوم بگمار زیرا علم و دانش چشم روشن است.
  • 54- سخن به موقع بگو ، زیرا بسیار خاموشی بهتر از سخنگویی و بسا سخنگویی بهتر از خاموشی است.
  • 55- مرد راستگو را پیغام بفرست.
  • 56- فرومایه را اعتنا مکن و شخص محترم را در پایه اش پاداش رسان.
  • 57- خوش سخن باش.
  • 58- شیرین گفتار باش.
  • 59- منش خود را نیک بدار.
  • 60- از نیک کرداری خود غره مشو و رجز مخوان.
  • 61- به سرپرستان (روسا) نیک و پادشاهان نیک کردار، خیانت مکن.
  • 62- از مرد بزرگ و نیک سخن بپرس.
  • 63- با دزدان داد و ستد مکن و آنها را گرفتار نما.
  • 64- از دوزخ یادآور و کسان را به انصاف مجازات کن.
  • 65- از هر کس و هر چیز مطمئن مباش.
  • 66- فرمان خوب بده تا بهره خوب یابی.
  • 67- بیگناه باش تا بیم نداشته باشی.
  • 68- سپاس دار باش تا لایق نیکی باشی.
  • 69- با مردم یگانه باش تا محترم و مشهور شوی.
  • 70- راستگو باش تا استقامت داشته باشی.
  • 71- متواضع باش تا دوست بسیار داشته باشی.
  • 72- دوست بسیار داشته باش تا معروف باشی.
  • 73- معروف باش تا زندگی به نیکی گذرانی.
  • 74- دوستدار دین باش تا پاک و راست گردی.
  • 75- مطابق وجدان خود رفتار کن که بهشتی شوی.
  • 76- بخشنده و جوانمرد باش تا آسمانی باشی.
  • 77- زن و همسر دیگران را فریب مده که روانت گناهکار نگردد.
  • 78- با مرد قدر نشناس و نا سپاس همنشینی (معاشرت) مکن.
  • 79- روح خود را به خشم و کین آلوده مساز.
  • 80- در هر کار و گفتار تواضع و ادب را فراموش مکن.
  • 81- هرگز ترشرو بدخو مباش.
  • 82- در انجمن نزد مرد نادان منشین که تو را نادان ندانند.
  • 83- در انجمن (مجلس) در بالای انجمن منشین تا از آنجا تو را بلند نکنند و به جای پایین تر ننشانند.
  • 84- به مال و دارایی کسی چشم مینداز زیرا مال و خوشی جهان مانند مرغی است که از این درخت به آن درخت بنشیند و به هیچ شاخه ای نماند.
  • 85- نسبت به پدر و مادر خود فرمانبردار باش زیرا مرد تا پدر و مادرش زنده اند مانند شیری است که آسوده در بیشه خوابیده و از هیچکس بیم ندارد اما آنکه پدر و مادر ندارد مانند بیوه زنی است که هرچه از او به زور بگیرند و هیچ نتوانند نمود و همه کس به نظر حقارت به او بنگرد.
  • 86- دختر خود را به شوهر هوشیار و دانا ده.
  • 87- اگر خواهی از کسی دشنام نشنوی کسی را دشنام مده.
  • 88- تند و عصبانی مباش زیرا مرد عصبانی چون آتش است که در بیشه برافروزد و تر و خشک با هم بسوزد.
  • 89- با مردی که پدر و مادر ازو ناخشنودند همکار مباش تا گناهکار نباشی.
  • 90- برای شرم و ننگ مرتکب گناه مشو.
  • 91- دورو و سخن چین مباش.
  • 92- در انجمن نزدیک دروغگو منشین.
  • 93- چالاک باش تا هوشیار باشی.
  • 94- سحر خیز باش تا کار خود را به نیکی به انجام رسانی.
  • 95- دشمن کهنه را دوست نو مساز زیرا دشمن کهنه مانند مار سیاه است که بعد از سد سال انتفام را فراموش نکنند.
  • 96- دوست کهنه را گرامی دار و در دوستی او استوار باش.
  • 97- یزدان را ستایش کن و دل را شاد ساز تا یزدان نیکی تو را بیفزاید.
  • 98- حکمرانان نیک را نفرین مکن زیرا آنها پاسبان مردم هستند.
  • 99- ای پسر من بشنو تو را می گویم که بهترین بخششها تعلیم و تربیت مردم است زیرا مال و دارایی ناپایدار است و چهارپایان بمیرند ولی دانش و تربیت باقی ماند.
  • 100- در حفظ دین بکوش زیرا خوشبختی مینوی از آن برسد.
  • 101- همیشه روح خود را بیاد دار.
  • 102- برای نام خود از کسب و کار دوری مکن.
  • 103- اگر چه شناوری به خوبی دانی ولی زیاد در آب مرو تا غرق نشوی.
  • 104- دست از دزدی و تنبلی و هوا و هوس نفسانی بدار زیرا هر که نیکی کند پاداش نیک یابد و هرکه بدکار گشت به سزای سخت خواهد رسید.
  • 105- هرکس که برای دیگران چاه کند خود در آن افتد.
  • 106- مرد پارسا در آسایش ماند و بدکار همیشه گرفتار اندوه است.
  • 107- اگرچه افسون مار خوب بدانی ولی دست به مار مزن تا تو را نگزد و نمیری.
  • 108- با هیچکس و به هیچ آیین پیمان شکنی مکن که آسیب به تو نرسد.
  • 109- مال کسان را تاراج مکن و با مال خود میامیز.
  • 110- مغرور و خودپسند مباش زیرا انسان چون مشک پر باد است و اگر باد آن خالی شود چیزی باقی نماند.
  • 111- مردم دارای همان خوبی هستند که از زمان شیرخوارگی خود کسب نموده اند.
  • 112- هیچ فرازی بدون فرود (نشیب) و هیچ نشیبی بی فراز نیست.
  • 113- چون خوشی رسد بسیار خشنود و غره مشو ، چون سختی فرا رسد غمگین و افسرده مباش زیرا هر خوشی یک ناخوشی و هر ناخوشی یک خوشی در پس دارد.
  • 114- خوراک زیاد مخور.
  • 115- از هر خوراکی مخور و زود زود به مجلس عیش بزرگان مرو که پسندیده نیست.
  • 116- ای پسر من تو را می گویم بهترین چیزها برای بخشش تعلیم و تربیت مردم است.

 

 

اندرز ، پندنامه ، آذرباد مهراسپندان ، آدرباد ماراسپند ، آذرپاد مهراسپندان ، آذرباد مهرسپندان ، آتورپات مَهرَسپندان ، آتورپات مارسپندان ، آتورپات امهرسپنت ، مارسپندان ، موبدان موبد ایران، در زمان شاپور دوم ساسانیش


Monday, 02 February 2026
دوشنبه, ۱۴ بهمن ۱۴۰۴
......................
فرازی از گات ها: هات 46 بند 8 - کسی که اندیشه ی آسیب رساندن به هستی جهان را در سر پروراند به درستی از کردارهای زشت او آسیبی به من نخواهد رسید، بلکه نتیجه کردار زشت و نفرت او به خودش بر خواهد گشت. کردار های زشت و تبه کارانه او را از انجام کار نیک و شناخت زندگی کامل باز خواهد داشت و خشم و نفرت به هیچ وجه او را ای مزدا از زندگانی نکبت باری که نصیبش خواهد گردید حفظ نخواهد نمود.